FCA Firm Checker

Our new tool for consumers makes it easier to check if a firm is authorised and has permission for the service it's offering you.

Mynediad at arian parod

Rhaid i fanciau a chymdeithasau adeiladu amddiffyn mynediad at arian parod. Darganfyddwch sut y gallwch ofyn am adolygiad ar gyfer eich ardal leol.

First published: 21/04/2026 Last updated: 23/04/2026

Mae ein rheolau yn golygu bod yn rhaid i fanciau a chymdeithasau adeiladu adolygu pa mor hawdd yw hi i chi gael arian parod yn eich ardal leol. Mae hyn yn cynnwys talu a thynnu arian parod, gan gynnwys nodiadau a darnau arian. Lle mae bylchau sylweddol, mae angen iddynt eu llenwi.

Mae'r Llywodraeth wedi dewis 14 banc a chymdeithasau adeiladu ac 1 corff cydlynu i gyflawni'r adolygiadau hyn.

Beth sydd angen i fanciau a chymdeithasau adeiladu ei wneud

Mae haid i fanciau a chymdeithasau adeiladu adolygu mynediad at arian parod mewn cymuned leol pan:

  • Gwneir newidiadau i wasanaethau, er enghraifft, os yw cangen, peiriant arian parod neu Swyddfa'r Post yn cau neu'n newid ei oriau agor.
  • Mae 'ceisiadau mynediad arian parod' yn cael eu cyflwyno gan drigolion lleol, 
    busnesau a chynrychiolwyr.

Os yw banciau a chymdeithasau adeiladu yn bwriadu cau cyfleusterau, gan gynnwys canghennau, a fyddai'n effeithio ar eich gallu i dalu neu dynnu arian parod, rhaid iddynt eu cadw ar agor nes bod y gwasanaethau arian parod angenrheidiol ar gael.

Sut i gyflwyno cais am fynediad arian parod

Os ydych chi'n byw, yn gweithio neu'n rhedeg busnes mewn ardal leol, ac rydych chi'n poeni am gael mynediad at arian parod, gallwch ofyn am adolygiad. Gall unigolion a sefydliadau lleol gyflwyno adolygiadau.

Bydd sefydliadau yn gallu rhannu golwg ehangach ar anghenion cymunedol, gan gynnwys y preswylwyr mwyaf agored i niwed a'r busnesau sy'n dibynnu ar arian parod.

Mae'r adolygiadau hyn ddim ond yn edrych ar y gallu i dalu a thynnu  arian parod . Rydym yn gwybod bod gwasanaethau bancio eraill yn bwysig hefyd, ond mae ein pwerau yn cwmpasu mynediad at arian parod yn unig.

  1. 1

    Gwiriwch wasanaethau yn eich ardal chi

    Cyn gwneud cais, dylech wirio pa wasanaethau tynnu arian parod ac adneuo 
    sydd ar gael yn eich ardal leol.

    Mae’r ddolen lleoliadau arian parod gan LINK ar gael i helpu gyda hyn.

    Os nad oes gan eich ardal y gwasanaethau cywir, neu os nad ydynt yn addas oherwydd oriau agor, er enghraifft, yna gallwch ofyn am adolygiad.  
     

  2. 2

    Cyflwyno cais

    Cyflwyno cais drwy LINK

    Gallwch hefyd gyflwyno cais yn uniongyrchol gydag un o'r 14 banc a chymdeithasau adeiladu.

  3. 3

    Cwmnïau i gynnal adolygiadau

    Mae gan gwmnïau 12 wythnos i gynnal adolygiadau a chyhoeddi'r canlyniadau.

    Os yw'r adolygiad yn canfod bod angen mwy o wasanaethau, rhaid i gwmnïau ddarparu'r gwasanaethau hynny o fewn 3 mis i'r adolygiad, oni bai bod amgylchiadau eithriadol.

    Mae yna ystod o wasanaethau y gall adolygiadau eu hargymell yn dibynnu ar anghenion yr ardal leol. Gallai'r rhain gynnwys ATMs, canolfannau bancio neu addasu canghennau Swyddfa'r Post. Dim ond mynediad at arian parod y mae angen i'r gwasanaethau hyn gynnig ac nid gwasanaethau bancio ehangach, gan fod ein pwerau yn cwmpasu mynediad at arian parod yn unig.

    Os ydych chi'n anhapus â'r canlyniad 

    Os ydych chi'n anhapus â'r canlyniad, mae gan gymunedau 28 diwrnod i herio'r adolygiad. Yna rhaid i'r cwmni ei gwblhau o fewn 2 wythnos.

Pa adolygiadau sydd angen eu hystyried

Mae angen i'r adolygiadau: 

  • Ystyried ble mae pobl yn byw a busnesau wedi'u lleoli a nodi lle mae bylchau mewn mynediad at arian parod yn cael effaith sylweddol ar gymunedau lleol.
  • Edrych ar ystod o ffactorau, gan gynnwys pa mor hir mae'n ei gymryd a faint mae'n ei gostio i bobl deithio i gael arian parod.
  • Ystyried pa mor hawdd yw hi i unigolion a busnesau dynnu a thalu mewn arian parod, os bu cau neu newidiadau.
  • Nodi pa wasanaethau sydd eu hangen, os oes bylchau sylweddol. 

Darganfyddwch fwy am sut mae LINK yn asesu mynediad i arian parod.
 

Derbyn arian parod gan fusnesau

Ni fydd adolygiadau yn edrych ar a yw busnesau lleol yn derbyn arian parod fel taliad, gan nad yw ein pwerau yn ymestyn i dderbyn arian parod. Gall busnesau ddewis p'un ai i dderbyn arian parod neu beidio.

Fodd bynnag, mae’r adolygiadau yn anelu i  sicrhau bod busnesau yn gallu cael mynediad at gyfleusterau adneuo arian parod a newid. Mae hyn yn helpu i wneud yn siŵr bod busnesau sydd eisiau derbyn arian parod yn gallu gwneud hynny.